دوفصلنامه چینه نگاری و دیرینه شناسی

دوفصلنامه چینه نگاری و دیرینه شناسی

نئوایکنولوژی نمایه‌های جانوران در رسوبات تلخه‌رود، باختر استان زنجان

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، چینه نگاری و دیرینه شناسی، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
2 دانشگاه زنجان
3 دانشیار، گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
چکیده
در این پژوهش، مجموعه‌ای از اثرهای برجای مانده از فعالیت زیستی مهره داران و بی مهره گان عهد حاضر در حوضه آبریز تلخه رود واقع در غرب استان زنجان مورد مطالعه قرار گرفت. پس از بررسی فیزیوگرافی و مورفولوژی این حوضه آبریز به مساحت 520 کیلومتر مربع، هشت ایستگاه پیمایشی در طول رودخانه و تقریبا با فواصل یکسان انتخاب و پیمایش شدند. در مجموع 126 نمونه در صحرا یا در آزمایشگاه مورد مطالعه قرار گرفتند. شناسایی این اثرها در شناخت پراکنش و فراوانی جاندارن این حوضه اهمیت داشته و وجود جانورانی که مشاهده مستقیم آنها ممکن است به آسانی مقدور نباشد، را محرز و اثبات می­کند. در میان این اثرها، ردپای مهره‌داران شامل ردپای سگ، گرگ، روباه، شغال، مارمولک، تشی، انواع پرندگان متوسط تا کوچک جثه، و قورباغه می باشند. اثرهای بی مهرگان ناشی از فعالیت حرکت، لانه سازی، پرورش تخم ها یا لارو، تله گذاری و شکار و تغذیه از رسوبات است. بیشتر این اثرها به صورت فصلی و به ویژه در فصل بهار مشاهده شدند. پراکنش اثرهای زیستی در پیرامون رودخانه اصلی تلخه رود را می توان به سه ناحیه تقسیم نمود. ناحیه دشت سیلابی که بیشتر آثار حرکت پستانداران، آشیانه سازی حشرات است. در بخش رسوبات ریز دانه حاشیه کانال فعالیت مهره گان بیش ترین فراوانی را دارد و اغلب رفتار تغذیه از رسوبات، تخم گذاری؛ حرکت، تله گذاری مشاهده شدند. در بخش کانال رودخانه که اغلب با رسوبات دانه درشت گراولی پوشیده شده است، کمترین اثر فعالیت زیستی مشاهده گردید و اغلب ردپای مهره داران و آثار حرکت بی مهره گان مشاهده شد.
کلیدواژه‌ها