دوفصلنامه چینه نگاری و دیرینه شناسی

دوفصلنامه چینه نگاری و دیرینه شناسی

امکان‌سنجی ایجاد منطقه زمین‌شناسی مراغه به ژئوپارک جهانی با تأکید بر ژئوسایت فسیل‌شناسی، میراث زمین‌شناسی و توسعه پایدار گردشگری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه معماری، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
2 گروه مهندسی معماری، دانشکده مهندسی، دانشگاه زنجان
چکیده
ژئوپارک‌ها به عنوان مناطقی با ویژگی‌های زمین‌شناسی منحصر به فرد، نقش مهمی در حفاظت از میراث طبیعی، ترویج آموزش محیط‌زیستی، ارتقاء آگاهی عمومی و توسعه گردشگری پایدار ایفا می‌کنند. سازمان یونسکو با تدوین معیارها و استانداردهای بین‌المللی، بستری برای شناسایی، حفاظت و بهره‌برداری مسئولانه از این مناطق فراهم کرده است. کشورهایی که از تنوع زمین‌شناسی و ژئومورفولوژیکی بالایی برخوردارند، پتانسیل قابل توجهی برای ثبت ژئوپارک‌های جهانی دارند. ایران به عنوان کشوری با موقعیت زمین‌ساختی پیچیده، تنوع اقلیمی و غنای پدیده‌های زمین‌شناسی، یکی از مناطق مستعد در این حوزه به شمار می‌رود. دشت مراغه در شمال غرب کشور، با ویژگی‌های دیرینه‌شناسی منحصربه‌فرد، ساختارهای آتشفشانی متنوع و چشم‌اندازهای ژئومورفولوژیکی برجسته، ظرفیت بالقوه‌ای برای تبدیل شدن به ژئوپارک جهانی دارد. هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی جامع قابلیت‌های زمین‌شناسی، ظرفیت‌های گردشگری پایدار و میزان انطباق دشت مراغه با شاخص‌های ژئوپارک‌های موفق بین‌المللی است. روش تحقیق مبتنی بر رویکرد تحلیلی و مقایسه‌ای بوده و به شناسایی و بررسی دقیق الزامات و چالش‌های تحقق ثبت این منطقه پرداخته است. نتایج این پژوهش می‌تواند به عنوان مبنایی علمی برای سیاست‌گذاران و دست‌اندرکاران حفاظت از میراث طبیعی و توسعه گردشگری پایدار در منطقه دشت مراغه و سایر مناطق مشابه ایران مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها