دوفصلنامه چینه نگاری و دیرینه شناسی

دوفصلنامه چینه نگاری و دیرینه شناسی

اولین گزارش شکم‌پای اردویسین میانی از کوه‌های البرز، شمال ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
گروه زمین شناسی، دانشگاه گلستان
چکیده
شکم‌پای ائومفالوئید (euomphaloid) به نام Lesueurilla prima (Barrande in Perner) برای اولین بار از اردویسین میانی (Darriwilian) سازند لشکرک در البرز شرقی، شمال ایران گزارش می‌شود. این شکم‌پا با پیچش تقریباً پلان‌اسپیرال هیپراستروفیک از لایه‌های آرژیلیت قرمز متمایل به قهوه‌ای با چند لایه‌ سنگ‌آهن ائولیتی پاره‌سازند حاجی‌آباد از برش ده‌ملا واقع در غرب شهر شاهرود جمع­آوری و مورد مطالعه قرار گرفت. این اولین گزارش از حضور هم‌زمان شکم‌پای Lesueurilla prima با بازوپایان زیای Saucrorthis است که به همراه تریلوبیت‌ها تعلق این شکم‌پا را به زمان داریویلین پشتیبانی می‌‌کند. این گونه که جزئی از زیای آب سرد مدیترانه‌ای محسوب می‌شود، پیش از این از سنگ‌های فلوئین و داریویلین ایران مرکزی، حوضه‌ی پراگ در جمهوری چک، مونتانوار در فرانسه و مراکش مرکزی گزارش شده است. با حضور Lesueurilla prima در البرز، گسترش زیست‌جغرافیای این گونه در حاشیه شمالی پری-‌گندوانا وسیع‌تر گردید. الگوی انتشار جغرافیایی این شکم‌پا با جریان مجاور قطب جنوب در طول سواحل غربی گندوانا، و احتمالاً با طبیعت تغذیه‌ی پلانکتونی لارو این شکم‌پا کنترل می‌شده است.
کلیدواژه‌ها